‘De training was life-changing’
Maya Althuizen uit Doesburg volgde de training Ervaringsdeskundige Geldzorgen en Gezondheid van Pharos en Expertisecentrum Sterk uit Armoede. Met haar achtergrond in de sociale psychologie was veel theorie al bekend terrein, maar wat de training haar bracht ging veel verder dan kennis alleen. Het werd een kantelpunt in haar leven.
Tijdens haar studie sociale psychologie raakte Maya gefascineerd door groepsgedrag: hoe mensen elkaar beïnvloeden, hoe dynamiek ontstaat en waarom groepen doen wat ze doen. ‘Het gaat over mensen en over hoe gedrag wordt gevormd.’ Toch merkte ze tijdens de training dat theorie iets heel anders wordt wanneer je die koppelt aan je eigen leven. ’De training was voor mij life-changing’, zegt Maya. ‘Vooral omdat je met een groep mensen bent die als lotgenoten voelt. Met elkaar deel je ervaringen over armoede en uitsluiting. Juist daarom voelde de training zo veilig. In de groep hoefde je niets uit te leggen. Er is geen oordeel. De verbondenheid gaf mij veel energie en inspiratie.’
Harde realiteit
Pas tijdens de training realiseerde ze zich dat ze vanaf haar achttiende, toen ze ging studeren, aan de onderkant van de maatschappij leeft. Die positie heeft meer impact dan ze dacht: sociale uitsluiting leidde tot zelfuitsluiting. ‘Je doet niet mee. Tenminste, zo voelt dat.’ Haar jeugd kende verschillende gezinssituaties, waardoor ze zich vaak alleen voelde. Uit huis gaan voelde als opluchting, maar bracht ook een harde realiteit. ‘Je moet ineens je leven alleen leiden, terwijl je daar eigenlijk te jong voor bent. Je hebt nog niks geleerd.’
Verbazing zichtbaar
Inmiddels zet ze haar ervaring actief in. Zo werkte ze mee aan een workshop voor huisartsen en apothekers, georganiseerd door Pharos. In die workshop liet ze zien hoe sterk aannames en stereotyperingen werken. ‘We stonden met drie vrouwen voor de groep. Ongeveer van dezelfde leeftijd, goed verzorgd. We stelden verschillende vragen: wie van ons drieën is lid van een voetbalclub, wie heeft twee kinderen? Pas bij de vraag wie van ons sinds haar achttiende in armoede leeft, gebeurde er iets. De verbazing was zichtbaar. Mensen zeiden achteraf: ik had niet verwacht dat iemand zoals jij in armoede leeft.’
Eigen cultuur
Het is precies waar Maya energie van krijgt: het kantelen van perceptie; het ter discussie stellen van aannames. ‘We plaatsen mensen heel snel in hokjes. Dat is menselijk, maar er wordt vaak vergeten te checken of het klopt. Toch wordt er veel beleid op gebaseerd.’ Met haar combinatie van sociaalpsychologische kennis en ervaringsdeskundigheid hoopt Maya mensen te bereiken die voor instanties vaak onzichtbaar blijven. ‘Die groepen hebben hun eigen cultuur. Daar stap je niet zomaar binnen. Maar als je begrijpt hoe groepsdynamiek werkt, kun je echt iets in beweging zetten. En kun je hun verhaal onder de aandacht brengen bij beleidsmakers en maatschappelijke professionals zodat zij weten hoe ze deze mensen echt kunnen helpen.’