‘Vertaalslag zorgt voor echte verbinding’
Na jaren in de overlevingsstand werkt Liesette van der Meer nu als ervaringsdeskundige bij de gemeente Haarlem. Met haar ervaring helpt ze beleid menselijker te maken en de kloof tussen systeem- en leefwereld te overbruggen. Liesette volgde de kerntraining van Expertisecentrum Sterk uit Armoede.
Liesette volgde een opleiding in de geriatrische verpleegzorg, maar werd daarna langdurig ziek. Jarenlang leefde ze op bijstandsniveau met haar kinderen, zonder uitzicht op verbetering. Artsen konden niet vinden wat er met haar aan de hand was. Pas vierentwintig jaar later werd de oorzaak ontdekt: een ernstige vernauwing in haar buik. Twee zware darmoperaties volgden. Daarna knapte ze enorm op. ‘Ik had ineens energie voor tien.’ Die nieuwe energie zette ze meteen in. Ze ging helpen bij het schoolontbijt en nam uiteindelijk de organisatie ervan over.
Woorden en bewustzijn
Via dat werk kwam ze in contact met de Haarlemse Alliantie Tegen Kinderarmoede (HATKA). Daar ontmoette ze een medewerker van de gemeente, die haar wees op de training van Expertisecentrum Sterk uit Armoede. ‘Zo is het balletje gaan rollen.’ Tijdens de training kreeg Liesette al in de eerste lessen een belangrijke eyeopener: armoede is niet alleen een geldprobleem, maar gaat veel dieper. ‘Ik herkende dat meteen. Ik heb in mijn jeugd op veel meer vlakken tekorten gehad dan alleen financieel.’ De training gaf haar woorden en bewustzijn voor wat ze intuïtief al deed. ‘Ik was al bezig om met mijn ervaringen anderen te helpen, maar nu snapte ik waarom het werkte.’
Op de goede plek
Liesette werkt ondertussen als ervaringsdeskundige bij de gemeente Haarlem. Daar geeft ze gevraagd en ongevraagd advies over beleid en uitvoering rondom armoede. Daarnaast is ze actief bij de Buurtplaats Geld & Ontmoeting in Schalkwijk, waar verschillende maatschappelijke en gemeentelijke organisaties samenwerken om inwoners laagdrempelig te helpen met vragen over geld, toeslagen, schoolkosten en administratie. ‘Die combinatie is goud’, zegt ze. ‘Ik weet wat er speelt in de wijk en kan dat vertalen naar de mijn collega’s bij de gemeente.’ Beleidsmakers handelen met de beste intenties, maar een plan of initiatief bereikt soms niet wat ze voor ogen hebben, zegt Liesette. ‘Dat heeft meestal te maken met beleving en onderliggende aannames.’
Andere taal
Dat was bijvoorbeeld het geval bij een brief over verduurzaming waarin een financiële bijdrage werd aangeboden. Nauwelijks iemand reageerde. ‘De brief riep veel vragen op, bijvoorbeeld: heeft dit gevolgen voor mijn toeslagen? Veel mensen vonden het lastig om telefonisch contact te zoeken en hun vragen te stellen. In een recente brief hebben we daarom duidelijk aangegeven dat de financiële bijdrage geen gevolgen heeft voor toeslagen.’ Volgens Liesette zit daar de kern van ervaringsdeskundigheid: het overbruggen van de kloof tussen systeemwereld en leefwereld. ‘We verschillen niet zoveel, we spreken alleen een andere taal. Als ervaringsdeskundige kun je de vertaalslag maken. Zorgen dat de leefwereld en de systeemwereld elkaar begrijpen. Juist daardoor ontstaat echte verbinding.’