Als Yunus Emre Alkan terugdenkt aan de intake voor de training van Sterk uit Armoede, beseft hij hoe anders hij toen naar armoede keek. Schulden? Die had hij zelf nooit gehad. Armoede? Ook niet, dacht hij. Tot de trainers hem lieten zien dat armoede veel meer gezichten kent. ‘Mijn ouders hebben financiële armoede meegemaakt, maar ook achterstanden in taal, kennis, vaardigheden en netwerk. Als kind stond ik daar niet bij stil. Pas later besefte ik hoeveel invloed dat op mijn leven heeft gehad.’

Tegenwoordig is Yunus één van de ervaringsdeskundigen van de gemeente Zaanstad. Vanuit de gemeente is hij betrokken bij Pact Zaandam-Oost, waarin bewoners, organisaties en gemeente samenwerken aan gelijke kansen voor kinderen en gezinnen. Yunus studeerde Communicatie & Multimedia Design aan het hbo. Na zijn afstuderen wilde hij aan de slag als webdesigner. Maar telkens liep hij tegen hetzelfde probleem aan. ‘Na iedere sollicitatie kreeg ik vrijwel direct een afwijzing. Ik had te weinig werkervaring. Maar hoe krijg je die ervaring als niemand je een kans geeft?’ Hij besloot zijn eigen designstudio verder uit te bouwen. Naast zijn passie voor design had hij al jarenlang nog een andere passie: werken met en voor mensen. Via vrijwilligerswerk in zijn wijk en als bestuurslid van een moskee kwam hij steeds vaker in contact met bewoners, de gemeente en Pact Zaandam-Oost.

Verder helpen

Uiteindelijk werd hij gevraagd als sleutelpersoon: het aanspreekpunt in de wijk dat signalen opvangt, mensen verbindt en helpt waar dat nodig is. ‘We hebben veel jongeren die ergens tegenaan lopen. Dan ga ik met ze in gesprek en kijk ik wat we voor hen kunnen betekenen.’ Om bewoners nog beter te kunnen ondersteunen volgde Yunus de training van Sterk uit Armoede. ‘Ik heb veel geleerd. Niet alleen hoe je je eigen ervaringen professioneel inzet, maar ook gewoon als mens. Eigenlijk gun ik iedereen deze training. Ik dacht dat ik best goed gesprekken kon voeren. Dat ik de juiste vragen stelde. Maar tijdens de training ontdekte ik hoeveel stappen ik nog kon maken. Mensen komen soms met een praktische vraag. Die kunnen we direct oplossen. Maar vaak zit daar een heel ander verhaal achter. Sinds de training zie ik dat veel sneller. Je leert doorvragen en de werkelijke vraag achter het verhaal ontdekken. Daardoor kun je iemand echt verder helpen.’

Rolmodel

Zijn ouders hebben door hun achtergrond minder kansen gehad. Ze beheersten de taal minder goed en beschikten over een kleiner netwerk. Dat betekende dat Yunus al jong veel verantwoordelijkheid op zich nam. ‘Ik heb drie broertjes en een zusje. Ik probeer al sinds ik heel jong ben een goed rolmodel voor hen te zijn. Voor mij voelde dat heel normaal. Pas later realiseerde hij zich dat niet ieder kind zo opgroeit. Als mijn ouders meer begeleiding hadden gehad of eerder de taal goed hadden beheerst, had ik misschien zelf ook meer ondersteuning gekregen. Maar tegelijkertijd heeft het me wel gemaakt tot wie ik nu ben.’ Op school liep niet alles vanzelf. Yunus kreeg een laag studieadvies en begon op vmbo-basis. Binnen een halfjaar stroomde hij door naar vmbo-kader en later vmbo-tl, waar hij zijn diploma behaalde. Vervolgens rondde hij mbo niveau 4 versneld af en behaalde cum laude zijn hbo-diploma.

De grote kracht

‘Armoede gaat niet alleen over een lege portemonnee’, zegt hij. ‘Het gaat ook over kansen, vertrouwen, kennis, een netwerk en iemand die naast je staat. Eén persoon die in je gelooft kan je leven veranderen. Juist daarom probeer ik nu dat verschil voor anderen te maken. Ik zie soms jongeren die dreigen af te haken, zich terugtrekken of het vertrouwen verliezen. Ik probeer ze te laten zien dat één tegenslag niet bepaalt hoe je leven eruit gaat zien. Als je mindset goed is, kun je ontzettend veel bereiken.’ Als ervaringsdeskundige ben je een brug die werelden met elkaar kan verbinden, zegt hij. ‘Dat is voor mij de grote kracht. Je kent niet alleen de regels en voorzieningen, maar begrijpt ook hoe mensen die regels ervaren.’

Waardevol werk

Het is bijzonder om te zien hoeveel verschil een goed gesprek, de juiste begeleiding of een klein zetje in de goede richting kan maken, vertelt hij. ‘Dat zijn de momenten waarop ik merk hoe waardevol dit werk is.’ Naast zijn werk bij de gemeente blijft hij ook met veel plezier ondernemen. ‘Op het eerste gezicht lijken ondernemen en mijn werk bij de gemeente twee totaal verschillende werelden, maar voor mij draait het om hetzelfde: mensen verder helpen. De ene keer met een digitale oplossing, de andere keer met een goed gesprek, advies of de juiste begeleiding.’